Διαχείριση Λεμφοιδήματος

Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερο γίνεται λόγος για ένα σύστημα του ανθρώπινου σώματος το οποίο δεν είναι ευρέως γνωστό, αλλά είναι θεμελιώδους σημασίας για τη λειτουργία του οργανισμού και αυτό δεν είναι άλλο από το λεμφικό σύστημα.

Τι είναι το λεμφικό σύστημα?

Το λεμφικό σύστημα είναι ένα δίκτυο αγγείων, που σκοπό ΄έχει να μεταφέρει τη λέμφο πίσω στα αιμοφόρα αγγεία , αφού πρώτα τη φιλτράρει στους λεμφαδένες που παρεμβάλλονται στην πορεία του. Η λέμφος είναι το πλεονάζον υγρό που υπάρχει στους ιστούς και αποτελείται από νερό, πρωτεΐνες, λίπος, μικροοργανισμούς, λεμφοκύτταρα και άλλες ουσίες που δεν μπορούν να περάσουν από τα τριχοειδή.

Ποια είναι η λειτουργία του λεμφικού συστήματος?

Το λεμφικό σύστημα έχει και μεταφορική, μέσω του δικτύου του, αλλά και ανοσολογική λειτουργία μέσω της παραγωγής αντισωμάτων από τους λεμφαδένες που βρίσκονται στην πορεία του. 

Πότε δημιουργείται πρόβλημα στη φυσιολογική λειτουργία του λεμφικού συστήματος και πως εκδηλώνεται αυτό?

Όταν πληγεί κάποιο τμήμα του λεμφικού συστήματος είτε αυτό είναι το δίκτυο είτε οι λεμφαδένες που παρεμβάλλονται,  η παροχέτευση του λεμφικού υγρού παύει να γίνεται φυσιολογικά, με αποτέλεσμα τη συσσώρευσή του και τη δημιουργία λεμφοιδήματος. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε κάποιο κατασκευαστικό πρόβλημα του δικτύου ή σε χειρουργικό καθαρισμό των λεμφαδένων.

Γιατί γίνεται αφαίρεση λεμφαδένων στη θεραπεία καρκίνου?

Με τη μεταφορά των αντισωμάτων μέσω της λέμφου, μπορεί να μεταφερθούν καρκινικά κύτταρα στους λεφαδένες. Για το λόγο αυτό, τις περισσότερες φορές στη χειρουργική θεραπεία γίνεται αφαίρεση λεμφαδένων, έτσι ώστε να αποτραπεί η διασπορά των καρκινικών κυττάρων. Όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των λεμφαδένων που αφαιρούνται, τόσο μεγαλύτερη είναι και πιθανότητα εμφάνισης λεμφοιδήματος. Τα τελευταία χρόνια, ειδικά για τη θεραπεία καρκίνου του μαστού που αφορά όλο και περισσότερες γυναίκες, έχουν αναπτυχθεί τεχνικές λιγότερο τραυματικές και έχουν στόχο την αφαίρεση των ελάχιστων δυνατόν λεμφαδένων. Αυτό επιτυγχάνεται με τη μέθοδο του φρουρού λεμφαδένα, όπου οι λεμφαδένες ¨σημαίνονται¨ με ραδιενεργό υλικό ή χρωστική, εντοπίζονται και αφαιρούνται. Έτσι, αφαιρούνται μόνο αυτοί που είναι απολύτως απαραίτητο να αφαιρεθούν. Η αφαίρεση μεγάλου αριθμού λεμφαδένων, καθώς και οι ακτινοβολίες, αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης λεμφοιδήματος.

Τι είναι το λεμφοίδημα?

Κάποιες φορές, οι λεμφαδένες που παραμένουν ανέπαφοι μετά από χειρουργική επέμβαση, δεν επαρκούν για να παροχετεύσουν το λεμφικό υγρό που υπάρχει στην περιοχή και το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία λεμφοιδήματος. Το λεμφικό υγρό όπως αναφέρθηκε, περιέχει πρωτεΐνες οι οποίες προάγουν την παραγωγή κολλαγόνου και με την πάροδο του χρόνου κάνουν το οίδημα σκληρό, δημιουργείται εύκολα εντύπωμα με την πίεση και δεν υποχωρεί με την κατάκλιση.

Γιατί πρέπει να θεραπεύεται το λεμφοίδημα?

Το λεμφοίδημα είναι μία χρόνια νόσος, που συνήθως εγκαθίσταται αργά. Στην πλειονότητα  των περιπτώσεων εμφανίζεται μέσα στα πρώτα δύο χρόνια. Μόνιμη θεραπεία για το λεμφοίδημα δεν υπάρχει. Όμως η σωστή και πρώιμη διαχείρησή του μπορεί να μειώσει το μέγεθός του και να σταματήσει την εξέλιξη του. Επίσης, ένα παραμελημένο λεμφοίδημα δυσκολεύει την ποιότητα ζωής και ενέχει τον κίνδυνο μικροβιακών φλεγμονών.

Τι περιλαμβάνει η θεραπεία του λεμφοιδήματος?

Αυτή περιλαμβάνει μία σειρά συνεδριών που χρησιμοποιούν ειδικές τεχνικές παροχέτευσης του λεμφικού υγρού και αμέσως μετά τη θεραπεία γίνονται περιδέσεις με κατάλληλα υλικά, ώστε να παραμείνει το οίδημα μειωμένο. Με την ολοκλήρωση ενός ικανού αριθμού συνεδριών, κατασκευάζεται και ένα ειδικό ένδυμα, το οποίο αν χρησιμοποιείται σε καθημερινή βάση από τον ασθενή περιορίζει σημαντικά το οίδημα και δεν του επιτρέπει να εξελιχθεί. Σημαντικότατο ρόλο έχει επίσης η εκπαίδευση του κάθε ασθενή στην καθημερινή αυτοδιαχείριση.